Hoe ondersteunt de Lerend Kwalificeren Tool bij de implementatie van Lerend Kwalificeren?

Hoe begin je als school aan iets groots als lerend kwalificeren? Waar start je het gesprek, hoe neem je iedereen mee en hoe voorkom je dat het blijft hangen in goede bedoelingen? Voor veel onderwijsteams zijn dit herkenbare vragen. De Lerend Kwalificeren Tool is ontwikkeld om precies daar houvast te bieden: als een praktische én inhoudelijke gids die scholen stap voor stap begeleidt.

Ellen Hoegen Dijkhof, beleidsadviseur Onderwijs & Ontwikkeling bij MBO Amersfoort, werkte mee aan de ontwikkeling van de tool. Vanuit haar ervaring ziet ze hoe belangrijk het is dat teams eerst samen onderzoeken waar lerend kwalificeren eigenlijk over gaat. “Voordat je iets implementeert, moet je dezelfde taal spreken,” legt ze uit. ”Daarom begint de tool met verkennen. In deze fase onderzoeken scholen niet alleen wat lerend kwalificeren ís, maar ook wat het níet is. Het gesprek hierover helpt teams om hun visie op het afsluiten van opleidingen scherp te krijgen. Willen we blijven werken met examens en een duidelijke scheiding tussen formatief en summatief toetsen? Of kiezen we bewust voor lerend kwalificeren als afsluitvorm?”

Die gezamenlijke verkenning heeft een groter effect dan vaak wordt verwacht. Terwijl teams in gesprek gaan, ontstaat er langzaam een gedeeld begrippenkader. Docenten, examencommissies, management en begeleiding groeien naar elkaar toe in hoe ze kijken naar beoordelen en ontwikkelen. De tool fungeert hierin als een gemeenschappelijk referentiepunt, waardoor discussies concreter worden en beslissingen beter gedragen zijn.

Na de keuze voor lerend kwalificeren begint de volgende uitdaging: hoe maak je van alle beschikbare informatie een uitvoerbaar plan? Juist daar raken veel teams het overzicht kwijt. De tool helpt om structuur aan te brengen. Via de drie fases ‘verkennen’, ‘plannen’ en ‘vormen en realiseren’ worden onderwijsteams begeleid bij het opstellen van een logisch stappenplan. Per stap wordt zichtbaar wat nodig is om verder te kunnen: van voorbeelden van rubrics tot prompts om met AI leeruitkomsten te formuleren en van een ontwikkelplan tot een kwalificatieplan.

Volgens Ellen zit de kracht van de tool in de combinatie van denken en doen. Het is niet alleen een theoretisch document dat in een la verdwijnt, het is juist een werkmiddel dat uitnodigt om samen te bouwen door middel van leuke spelvormen. Door het proces op te delen in overzichtelijke fases ontstaat rust, richting en vertrouwen. Teams weten waar ze staan, waar ze naartoe werken en welke keuzes daarbij horen.

Zo groeit lerend kwalificeren niet als een opgelegd systeem, maar als een gezamenlijke ontwikkeling. En precies daarin ligt de echte implementatie: niet in het volgen van stappen, maar in het voeren van het gesprek dat eronder zit.

Naar de Lerend Kwalificeren Tool