De Groene Draad: een hulpmiddel om van duurzaamheid een vast onderdeel te maken in het mbo
De uitdagingen over klimaatverandering, de energietransitie en een transitie naar een duurzamere samenleving vragen om veranderingen in het onderwijs. Het mbo speelt daarin een belangrijke rol, omdat hier de vakmensen van de toekomst worden opgeleid. Naast veranderingen in het mbo op gebieden als: de omgeving, professionele ontwikkeling, gebouw en bedrijfsvoering, pedagogiek en didactiek en het lesprogramma (de elementen van de Whole School Approach), is het belangrijk om duurzaamheid in het lesprogramma op te nemen zodat het een vast onderdeel van het onderwijs wordt.
Hoe werkt de Groene Draad?
De Groene Draad bestaat uit een Servicedocument en een Toolbox. Met de stappen in het Servicedocument kunnen mbo-teams op hun eigen manier en in hun eigen tempo bouwen aan een groene draad die schoolbreed zichtbaar is. De Toolbox bevat uitgewerkte stappen, achtergrondinformatie, sjablonen, werkmaterialen en inspiratiebronnen die de teams helpen om duidelijke stappen te zetten.
Hoe heeft CINOP De Groene Draad getest?
We hebben in 2024 en 2025 pilots gedaan bij Albeda en Summa om duurzaamheid als een groene draad in het lesprogramma op te nemen. De Groene Draad was hierbij een hulpmiddel én leidraad. De stappen uit het servicedocument zijn gebruikt om de sessies met de teams goed te organiseren en duurzaamheid een vaste plek in het onderwijs te geven. Daarnaast is de Toolbox ingezet om dit praktisch uit te voeren, met materialen zoals sjablonen, werkbladen en inspiratiebronnen die teams direct konden gebruiken.
Geleerde lessen uit de pilots
Onze ervaring laat zien dat De Groene Draad goed werkt als er samen wordt gewerkt en duidelijk is wie verantwoordelijk is.

Ga zelf aan de slag met De Groene Draad!
Wil jij duurzaamheid een vaste plek geven in jouw onderwijs? Download nu het Servicedocument en de Toolbox De Groene Draad. Met praktische stappen, handige sjablonen en inspirerende voorbeelden maak je het eenvoudig om duurzaamheid door te voeren in jouw lesprogramma.
Betrokken partijen
De Groene Draad is ontwikkeld door de samenwerkingsgroep ‘Circulariteit en duurzaamheid’, afkomstig van verschillende mbo-instellingen en organisaties: Guido van Eijk en Eveline Hommen (Summa College), Francisco Navarro (Deltion College), Leon van der Leer (Hout- en Meubileringscollege), Daan de Kruijf (Leren voor Morgen), Sabine Mul en Bob Klaasen (btg TGO). Gerealiseerd door: MBO Raad, CINOP, Summa College, Practoraat Duurzaamheid en Energietransitie & Leren voor Morgen.


