Fontys op weg naar flexibel onderwijs voor de lerende professional

02 maart 2021

Fontys Hogescholen startte in 2017 het Programma ‘Flexibilisering Deeltijd’, vanwege een dalende instroom op het deeltijdonderwijs. Een trend waarmee alle hogescholen kampten. Het ministerie van OCW gaf hogescholen om deze reden wettelijke ruimte om het onderwijs flexibeler in te richten met het experiment ‘leeruitkomsten’. Fontys startte een ambitieus vierjarig programma om lerende professionals meer regie te geven over hun opleiding. CINOP ondersteunde hierin als programmadirecteur: de verbindende schakel voor zowel de verticale sturing als de horizontale samenwerking.

Programma Flexibilisering Deeltijdonderwijs

Maar liefst 37 deeltijdopleidingen namen deel aan het programma, verdeeld over de onderwijstypen Ad, Bachelor en Master. Na een jaar nam het enthousiasme onder de vele betrokkenen af. De lichte programmastructuur leidde tot te weinig samenhang en kennisdeling en de sturing op gemeenschappelijke thema’s was onvoldoende. Er was een sterkere inrichting van de programmaorganisatie nodig. Daarom ontstond een matrixorganisatie (zie onderstaande) waarin de 37 opleidingen (verdeeld over 5 pilotgroepen: Educatie, Economie, Zorg, Techniek en Logistiek, Techniek en Innovatie) ondersteund werden door vijf programmalijngroepen (Strategisch kader, Onderwijs/examinering/begeleiding, Toekomstig organiseren, Kwaliteit, Professionalisering).

Programmateam
Pilot EconomiePilot EducatiePilot Techniek en LogistiekPilot ZorgPilot Techniek en Innovatie
Programmalijn Strategisch kader
Programmalijn Onderwijs, examinering, begeleiding
Programmalijn Toekomstig organiseren
Programmalijn Kwaliteit
Programmalijn Professionalisering

Resultaat: vijf pilots ontwierpen opnieuw hun opleidingen

Het programma is in december 2020 afgerond. De vijf pilots hebben allemaal hun opleidingen opnieuw ontworpen. Daarnaast:

  • Is er een Fontysbrede visie op flexibel deeltijdonderwijs ontwikkeld,
  • Zijn ontwerpkaders geformuleerd,
  • Zijn handreikingen gemaakt voor onderwijsteams (formuleren van leeruitkomsten, ontwerpen leerwegonafhankelijke toetsen),
  • Zijn functionele eisen voor een Fontysbrede digitale leeromgeving opgesteld,
  • Zijn kwaliteitsinstrumenten ontwikkeld,
  • Is een advies voor professionalisering van medewerkers opgesteld.

Programmadirecteur CINOP

In de afgelopen drie jaren (2018, 2019, 2020) heeft CINOP de rol van programmadirecteur vervuld vanwege expertise in programmamanagement en onderwijskundige expertise rondom flexibilisering. Leidraad was het programmaplan te helpen uitvoeren dat in samenspraak met alle sleutelbetrokkenen is opgesteld. De stuurgroep, voorgezeten door Joep Houterman (voorzitter CvB), stuurde op hoofdlijnen.

In een grote en complexe organisatie als Fontys is een ingrijpende verandering als flexibilsering van 37 deeltijdopleidingen een stevige uitdaging. De combinatie van onderwijskundige en managementkwaliteiten van CINOP (Hans Dekker) was een belangrijke succesfactor voor dit programma.

Joep Houterman, voorzitter cvb Fontys hogescholen

Wat vinden de studenten?

Sommige studenten moesten wennen aan de regie maar ze maken steeds meer gebruik van de ruimte die de opleiding hen biedt. Sterker nog: ze geven aan nog meer flexibilisering te willen, met name rond examinering. Binnen het programma is er nu een gedreven groep van ambassadeurs ontwikkeld voor de vervolgstappen die Fontys gaat zetten, gericht op de flexibilisering van het voltijdonderwijs! Meer informatie over de opbrengsten of de ervaring van studenten en docenten lees je op: fontys.nl/flexibilisering/.

Meer lezen over flexibel onderwijs?

Heb je een actuele vraag over flexibel onderwijs of ben je benieuwd naar meer praktijkvoorbeelden? Lees dan verder op: www.cinop.nl/flexibilisering

Gerelateerde artikelen

De staat van het onderwijs 2021 – drie versnellers om de student ècht centraal te zetten

Opstellen van ontwerpprincipes bij Aventus voor nieuwe kwaliteitsdossiers

FlexScan helpt ROC Friese Poort bij vormgeven Programma Flexibel Onderwijs