Oprichter verklaart het succes van ‘KLASSE!’

Marian Janssen

“Stel, je bent gevangenenbewaarder. Je doet je werk prima. Dan komt er een nieuwe leidinggevende en die vraagt of je voortaan elke dag een kort verslagje wilt schrijven. Als je schrijven lastig vindt, schrik je van zo’n verzoek. Het bedreigt je. Veel mensen herkennen deze angst. Het belemmert ze in hun ontwikkeling. Dat komt op allerlei niveaus voor. Het gaat om een grote groep Nederlanders die hiermee kampen en krampachtig het schrijven omzeilen. Voor die mensen heb ik ‘KLASSE!!’ ontwikkeld.”

Een gesprek met Marian Janssen die CINOP in de arm nam om haar initiatief verder uit te bouwen. Marian is gepokt en gemazeld in het volwassenenonderwijs. Tot haar grote ergernis zag ze de laatste jaren alle aandacht uitgaan naar analfabeten. “Zij vormen slechts 10% van de groep Nederlandstalige laaggeletterden. De andere 90% zit daar boven. Mensen die geen enkele moeite hebben om Nederlands te praten omdat ze een Nederlandstalige achtergrond hebben. En ook lezen gaat de meesten goed af maar als het gaat om schrijven, rekenen of digitale vaardigheden dan komen ze in de problemen.”

“Taalterreur”

Marian noemt als voorbeeld gemeenten die tegenwoordig allerlei burgerzaken online afhandelen. “Voor veel mensen is dat echt een brug te ver; die zijn er bang van want ze kunnen er niet mee uit de voeten. Die groep laten we in de kou staan. Het zijn mensen die belangrijk zijn voor onze maatschappij. Bijvoorbeeld omdat ze ons vuil ophalen, of omdat onze huizen schoonmaken of in de zorg werken. Zij krijgen steeds meer te maken met taalterreur in procedures. Neem als voorbeeld de toeslagen voor de gezinnen met kinderopvang. Dat is zo ingewikkeld gemaakt.”

Volgens Marian is het een misvatting te denken dat het puur een probleem is van de ‘onderste laag van de samenleving’.

De groep is veel gemêleerder. Denk ook aan de ondernemer die angst heeft voor het schrijven van een speech. Of vrouwen die alleen komen te staan nadat hun man is overleden. Opeens moeten ze allerlei zaken regelen waar ze hun hele leven niet mee te maken hebben gehad. Voordat je het weet, lopen ze vast.

Marian Janssen, CINOP

Veel veranderingen

Al snel nadat ze de Pedagogische Academie afrondde kwam Marian in het volwassenenonderwijs terecht. Ze heeft veel zien veranderen. De maatschappij verhardde, individualisering en zelfredzaamheid rukten op, prestaties werden steeds belangrijker. Veel sociale opvang in buurten en wijken verdween gaandeweg. Ook ging een streep door initiatieven als de moeder-mavo zonder dat er iets voor terugkwam. Ze zag de budgetten verschuiven van NT1 (Nederlandstaligen) naar NT2 (Anderstaligen).
“Het thema laaggeletterdheid is globaal nog hetzelfde als dertig jaar geleden. Ik durf te stellen dat het probleem eerder groter en breder is geworden. Dat heeft onder meer te maken met de digitalisering van de samenleving. Er is een groeiende kloof tussen de ‘weters’ en de ‘niet-weters’. De groep laaggeletterden raakt steeds meer in de knel en tegelijkertijd hebben we er steeds minder zicht op.”

Praktisch aanbod Met ‘KLASSE!’

Marian is hierop ingesprongen. Een extreem laagdrempelig en praktisch aanbod voor bedrijven en gemeenten die met laaggeletterden te maken hebben. En vooral niet schoolmeesterachtig. “Het is de kunst om de aansluiting te maken met de doelgroep. Eerst moet je ze vinden, vervolgens op de juiste toon aanspreken en laten zien dat je echt iets te bieden hebt. Je moet hun vertrouwen winnen want ze zijn argwanend om in de zoveelste valkuil te stappen.”

Sterk aan ‘KLASSE!’ is dat het niet uitgaat van standaardoplossingen. Eerder het tegenovergestelde. “Elke situatie vraagt om een eigen aanpak. Omdat de kenmerken en de cultuur van organisaties verschillen. Oftewel: steeds zijn de mensen en de behoeften anders. Een agrarische gemeente vraagt om een andere benadering dan een havenstad.”

100% vraaggericht

Het succes van het ‘KLASSE!’-programma is groot. Marian is bedolven onder de aanvragen vanuit het hele land. Zowel van gemeenten als van bijvoorbeeld bibliotheken. De kracht is dat het programma volledig uitgaat van de vragen die leven bij de doelgroep. De leervraag is steeds het uitgangspunt. Mensen die een baan zoeken krijgen hulp bij het zoeken op internet. Hebben mensen moeite met formulieren van de overheid? Dan worden ze daarbij geholpen. Beter omgaan met de huishoudportemonnee? Ook daarvoor is een praktische aanpak. “Het gaat erom dat je steeds op zoek gaat naar een cursus waar ze iets aan hebben. Het bieden van een standaard lees- en schrijfcursus is vaak niet de juiste oplossing.”
Met ‘KLASSE!’ biedt Marian niet alleen de doelgroep maar ook bijvoorbeeld gemeenten oplossingen op maat. Per gemeente wordt een aanpak gemaakt. “Je speelt in op wat er lokaal is. Ook betrekken we er lokale partners bij. Door die lokale kleur zorg je voor herkenning en verlaag je de drempel. De methodiek van ‘KLASSE!’ is dat we partners bij de hand nemen en laten zien welke stappen ze moeten zetten om succes te boeken.”

Uiterst actueel

Voor de invulling van het WEB-budget (Wet educatie en beroepsonderwijs) kunnen gemeenten en arbeidsmarktregio’s tot 1 juni 2020 een plan indienen voor het aanbod van hun cursussen voor basisvoorzieningen. Het gaat hierbij niet alleen om het aanbod gericht op anderstaligen maar juist voor Nederlandstaligen. “Veel gemeentes willen graag iets doen aan werving, maar ze weten niet hoe. ‘KLASSE!’ helpt ze daarbij een handje.”

Onder de vlag van CINOP Vanwege de enorme belangstelling ging Marian op zoek naar een professionele partner. Ze kwam uit bij CINOP. “Een goede bekende van me. Al jaren heb ik er banden mee. Zo was ik destijds lid van het Aanvalsteam Laaggeletterdheid van CINOP. Ik heb ze als kennisinstituut hoog zitten. Een perfecte partij om ‘KLASSE!’ samen verder uit te bouwen en de impact te vergroten. Ik heb daar hoge verwachtingen van.”

Marian jansenMarian Janssen

Gerelateerde artikelen