Nieuws

Jaren

BLOG | Stimuleren en borgen van innovatie in je (onderwijs) organisatie

Naam afbeelding

18 mei 2018

In de vorige blog kwam de grote behoefte aan innovatiekracht in het onderwijs naar voren, in het bijzonder het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. We hebben ook gezien dat innovatie begint met een goede visie. In deze tekst wil ik kort ingaan op de vraag hoe je een organisatie klaarmaakt voor innovatie. Hoe organiseer je het?

Onderwijsinnovatie
Onderwijsinnovatie kan worden gedefinieerd als het verbeteren van het onderwijs voor studenten of leerlingen met behulp van een nieuwe aanpak en/of nieuwe technologie. Deze onderwijsinnovaties kunnen plaatvinden op allerlei niveaus en op verschillende schaalniveaus. Van kleine verbeteringen tot grotere individuele projecten en zelfs compleet nieuwe vormen van onderwijs.

Omdat de wereld vandaag de dag continu verandert en innovatie steeds sneller moet om goede oplossingen en verbeteringen te kunnen genereren moet die innovatie uit de organisatie zelf komen. In plaats van af en toe een individueel innovatieproject, moet er een cultuur worden gecreëerd die innovatie omarmt. Anders gezegd; het moet uit de mensen zelf komen. Mensen uit de organisatie zitten het dichts bij de klant of in dit geval: de leerling. Ze kennen de organisatie en de problemen die moeten worden opgelost. Zitten het dichtst bij de eindgebruiker, kennen de organisatie, de problemen, etc.

Een cultuur van innovatie
Hoe ziet zo’n cultuur er dan precies uit? Er zijn twee belangrijke principes die tot stand moeten worden gebracht. Aan de ene kant moeten er ideeën worden geproduceerd; ideeën die constructief zijn en helpen om de organisatie verder te helpen. Aan de andere kant moeten deze ideeën kunnen worden toegepast; een idee is pas een waardevolle innovatie wanneer het op een goede manier wordt uitgevoerd.

De belangrijkste hindernis voor innovatie in veel organisaties is de aanwezigheid van allerlei (management) lagen. Mensen die een goed idee hebben moeten in deze structuur toestemming vragen aan hun leidinggevenden, die weer goedkeuring nodig heeft van de laag daarboven, etc. Als een idee al wordt goedgekeurd, zorgt de verticale structuur voor vertraging zodat initiatieven al snel verzanden.

Vertrouwen in de organisatie
Je kunt dit voorkomen door je organisatie om te vormen tot een horizontaal gestructureerde onderneming waar niet of nauwelijks managers werken. Er zijn veel mooie voorbeelden van dergelijke organisaties. Echter, deze structuur werkt vaak niet bij grotere organisaties en een dergelijke organisatieverandering vergt vaak veel tijd, geld en energie.

Je kunt ook zorgen dat verschillende teams in de organisatie veel meer zelfstandigheid krijgen. Op basis van wederzijds vertrouwen kunnen veel teams zelf beslissingen maken over de inrichting van hun werk en over de manier waarop ze nieuwe ideeën genereren en toepassen.

Vertrouwen is cruciaal en niet alleen om verantwoordelijkheden uit handen te nemen. Voor een innovatieve organisatie is het belangrijk dat mensen geen angst hebben om fouten te maken. Fouten durven maken is namelijk de motor van innovatie; Nieuwe dingen bedenken en uitvoeren betekent dat je die moet uitproberen. Dat je experimenteert. Van fouten leer je en als het goed is maak je ze maar één keer. En wanneer je vroeg in een proces een fout maakt, die durft te erkennen en herstelt, zal de schade vrijwel altijd meevallen. Op deze manier ontstaan kort-cyclische verbeterprocessen die, zeker wanneer medewerkers goed contact hebben met de klant/student/leerling/etc., voor continue verbeteringen zorgen.

Inspireren

Teams met veel verantwoordelijkheid in een cultuur waarin ruimte is om te experimenteren vormen de basis voor duurzame innovatie. Het is daarbij nuttig om te zorgen dat de teams geïnspireerd zijn en blijven. Daarvoor zijn allerlei zaken te bedenken: Contact met andere mensen die met dezelfde vragen zitten, met vernieuwers uit de eigen sector of juist uit een hele andere sector, mooie voorbeelden van successen, bezoeken van andere organisaties, etc. Allemaal zaken die energie geven en bouwen aan de overtuiging dat het mogelijk is om te veranderen en te verbeteren.

Ruimte om te experimenten moet ook letterlijk worden genomen. Denk aan een inspirerende plek om samen te komen en, misschien wel het belangrijkste: tijd om dingen uit te proberen.

De volgende keer zal ik ingaan op het belang van wetenschappelijke kennis in het (mbo) onderwijs en het belang van een goede kennisinfrastructuur.
Zoeken

Contactpersoon

 Huub Dekkers
Huub Dekkers
Algemeen directeur
06-21634408

Socialize met CINOP